De kracht van datasamenwerking in een gedatafiseerde wereld

Op de FTI Business Night waarschuwde Stefaan Verhulst, medeoprichter van de Data Tank en The GovLab (New York University), dat wie de toegang tot data voor hergebruik afschermt, dreigt achterop te raken in een steeds innovatievere en digitalere wereld.

De keynote van Stefaan Verhulst onderstreepte een cruciale kans die naadloos aansluit bij de missie van FTI: data ontsluiten via samenwerking. 

De vraag is niet langer of we datasamenwerking moeten omarmen, maar hoe snel we in actie kunnen komen. Waarom is dit hét moment om voluit in te zetten op datasamenwerking? We zoeken het uit. 

Van digitalisering naar dataficatie 

In een wereld die elke dag dynamischer en complexer wordt, vragen uitdagingen zoals stedelijke mobiliteit, energieschaarste of volksgezondheid niet alleen om nieuwe oplossingen, maar ook om nieuwe manieren om die te bedenken. En in het hart van die oplossingen zit een onbenutte troef: data.   

Toen we vroeger met digitale transformatie begonnen, dachten we dat het vooral om automatisering draaide. Maar de echte troef die de digitalisering heeft opgeleverd, zijn data en dataficatie.

Stefaan Verhulst

‍

Het echte geschenk van onze digitale wereld is de toegenomen variatie aan data – zowel gestructureerd als ongestructureerd. Toch onderschatten veel bedrijven dat AI-innovatie begint bij data, waardoor datasamenwerking belangrijker is dan ooit. Dataficatie biedt kansen die we ons tien jaar geleden nauwelijks konden voorstellen. Toch blijft het volledige potentieel van data achter slot en grendel, zeker als het gaat om niet-traditionele data zoals data van wearables of call detail records. Tot voor kort waren de overheid en de publieke sector de dominante datahouders, maar vandaag zit het merendeel van de data, en vooral de niet-traditionele data, bij de private sector. 

Data ontsluiten voor het algemeen belang  

De unieke kracht van niet-traditionele data zit in het potentieel voor hergebruik. Data die voor één doel zijn verzameld – bijvoorbeeld om klantentrouw in de retail te volgen of mobiele netwerken te monitoren – kunnen bij creatief gebruik opnieuw worden ingezet om kansen voor innovatie en maatschappelijke meerwaarde te creëren. Denk aan telefoondata die hulpverlening aansturen bij aardbevingen of, waar FTI nu het voortouw in neemt, de analyse van wearabledata om burn-out beter te begrijpen en te voorkomen.   

De kans is duidelijk: door data verantwoord te hergebruiken, kunnen we enkele van de meest dringende maatschappelijke uitdagingen aanpakken. Maar die kans brengt ook haar eigen hindernissen mee.   

De uitdaging: vraag en aanbod op elkaar afstemmen   

Vandaag is er een onevenwicht tussen wie data bezit en wie ze nodig heeft voor innovatieve doeleinden. Die asymmetrie wordt nog groter doordat de focus meer ligt op het voorkomen van datamisbruik dan op het aanmoedigen van verantwoord hergebruik van data.  

Als we nu niet handelen, kan dat leiden tot een datawinter die voortijdig een einde maakt aan de AI-zomer, die vandaag wordt aangedreven door data-extractie. Er is niet één manier om vraag naar en aanbod van data op elkaar af te stemmen. Het kan gaan van platformen die alleen inzichten delen tot intermediairs zoals FTI, die een veilig en vertrouwd kader bieden om datasamenwerkingen op te zetten. Volgens mij zijn die intermediairs het echte succesverhaal van datapartnerships.

Stefaan Verhulst

Hoe creëren we dus een systeem waarin datasamenwerking de norm is in plaats van de uitzondering, en waarin we toegang tot data geven op een verantwoorde, systematische en duurzame manier?   

• De juiste vragen stellen: Voor we de waarde van data kunnen ontsluiten, moeten we de vragen die er echt toe doen bepalen en de maatschappelijke thema’s identificeren waar data de grootste impact kunnen hebben.

• Data stewards versterken:  Om de kloof tussen vraag en aanbod te dichten, hebben organisaties specifieke rollen nodig, zoals data stewards. Zij gaan verder dan klassieke data governance: ze focussen op hoe data bredere waarde kunnen opleveren en bouwen aan een cultuur van datadelen.   

• ‍Experimenteren: Federated learning, data sandboxes en generatieve AI zijn maar enkele tools die verantwoord hergebruik van data kunnen versnellen. Door met die methodes te experimenteren, begrijpen we beter hoe we data kunnen koppelen aan de juiste innovatieve vragen.

• Samenwerking stimuleren: Bedrijven hebben een duidelijke businesscase nodig om hun data te delen, gaande van kostenefficiënte R&D tot wederzijdse voordelen via wederkerigheid. De meeste organisaties hebben onvoldoende data om de stap te zetten naar een echte AI-omgeving. De argumenten voor samenwerking moeten in een datagedreven wereld sterker zijn dan ooit.   

Een oproep tot actie

Nu we voor een ‘polycrisis’ staan – een samenloop van maatschappelijke uitdagingen – bieden data een baken van hoop. Door het volledige potentieel van data te ontsluiten, kunnen we niet alleen de problemen van vandaag aanpakken met datagedreven innovatie, maar ook veerkracht opbouwen voor de toekomst.   

Bij Flanders Technology & Innovation willen we die visie waarmaken. Door vertrouwde datasamenwerkingen te stimuleren, willen we data omzetten in bruikbare inzichten, waar zowel de samenleving als de economie beter van worden.

Wil je mee op de kar springen? Laten we via onze FTI Alliance het maximum halen uit de data die we al binnen handbereik hebben. Ontdek het hier.