Ontdek waarom Europa het voortouw moet nemen in Secure Multiparty Computing om datakolonisatie tegen te gaan.
Vorige week had ik een boeiend gesprek met Pedro Matthynssens over het belang van AI en de afhankelijkheid van de beschikbaarheid van goede data. Ik vertelde hem hoe we in mijn tijd bij NGDATA, zo’n tien jaar geleden, geen toegang hadden tot Belgische of Europese datasets om AI-modellen te trainen. In de plaats daarvan vielen we terug op Amerikaanse datasets, vaak aangeleverd door platformen als Kaggle.com. Zelfs toen al was duidelijk dat zulke platformen waarde hadden – Google kocht Kaggle in 2017. Helaas is er sindsdien niet zoveel veranderd. Pedro verwees naar een column die hij eerder dit jaar voor Trends schreef over het doctoraat van een goede vriend. Dat doctoraat was opnieuw gebaseerd op Amerikaanse data, en die vriend gaat aan de slag bij een Amerikaans bedrijf. Dit probleem remt innovatie ernstig af en veroorzaakt braindrain.
Dit probleem reikt veel verder dan de persoonlijke ervaring van Pedro of van mij. Het raakt aan de kern van hoe we in Europa met data omgaan. De AI-leiders, de Verenigde Staten en China, domineren de AI-race met grote data lakes en negeren daarbij vaak privacybezwaren. Onze strenge privacyregels beschermen burgers, maar kunnen ook besluitvorming, samenwerking en innovatie afremmen. Vroeger zeiden we: de VS innoveert, China imiteert en Europa reguleert. Helaas: terwijl China inzag dat het van strategie moest veranderen en nu aan een ongelooflijk tempo innoveert, heeft Europa zijn beleid niet wezenlijk bijgestuurd.
Tegelijk moeten Europese organisaties soms een beroep doen op platformen van niet-Europese techgiganten, omdat ze zelf de technologie en de rekenkracht missen om innovatief te blijven. Zo kan onze data in buitenlandse handen terechtkomen – of, met andere woorden, ‘wordt data gekoloniseerd’.
Europa staat op een kruispunt. Blijven we afhankelijk van externe platformen – zoals Kaggle – met het risico op nog meer datakolonisatie, of nemen we de ‘controle’? Door te investeren in technologieën waarmee we data uit verschillende bronnen kunnen gebruiken, analyseren en ervan leren zonder het eigenaarschap over te dragen, kunnen we datakolonisatie tegengaan en ervoor zorgen dat Europa niet gewoon meespeelt maar de spelregels bepaalt. Dat is waar Secure Multiparty Computing (SMPC) en Federated Learning in beeld komen.
Terwijl de LLM-markt al zwaar gedomineerd wordt, is de SMPC-markt nog veel minder druk bezet en biedt ze meer kansen.
Omdat andere regio’s vandaag minder nood hebben aan SMPC- en Federated Learning-technologieën, heeft Europa de kans om een voorsprong te nemen en unieke competenties op te bouwen in dit domein.
Met SMPC en Federated Learning kunnen organisaties samenwerken op basis van data zonder dat die data ooit tussen de partijen gedeeld of overgedragen wordt. Met SMPC-technologie blijft data bij de oorspronkelijke eigenaar, maar kunnen versleutelde stukjes ervan gezamenlijk worden gebruikt voor berekeningen of analyses. Elke partij ziet alleen het resultaat, niet de data van de andere partijen. Federated Learning maakt het dan weer mogelijk om AI-modellen lokaal te trainen bij meerdere organisaties. Alleen de learnings (niet de ruwe data) worden gedeeld om het globale model te verbeteren.
Beide technologieën zetten dataprivacy en eigenaarschap voorop: ze verkleinen de risico’s en maken tegelijk innovatie door samenwerking mogelijk.
Flanders Technology & Innovation bouwt aan een Europese community van Forward Thinkers die datasets zullen aanleveren en/of toegang zullen krijgen tot een platform dat SMPC- en Federated Learning-technologieën gebruikt om data veilig te ontsluiten, te delen en te valoriseren. Een Europese Kaggle, zeg maar.
We willen zelfs nog verder gaan. Naast het aanbieden van een veilige omgeving willen we expertise en competenties opbouwen en innovatieve bedrijven ondersteunen die in dit domein actief zijn. Het is een jong en complex domein, en investeren in SMPC en Federated Learning is dan ook een werk van lange adem, maar de potentiële impact is enorm. Door vandaag te investeren, bouwen we aan een toekomst waarin Europa niet afhankelijk is, maar leidt.
Vind jij ook niet dat het hoog tijd is dat Europa opnieuw zelf aan het stuur gaat zitten van zijn eigen toekomst? Niet door te volgen, maar door te pionieren.
Ben je overtuigd? Neem dan een kijkje bij onze community van Forward Thinkers en bouw mee aan een sterke Europese datatoekomst waarin we echt het verschil kunnen maken.